- van 2026-11-11 tot 2027-05-31
- maandag, 09:00 – 17:00
- dinsdag, 09:00 – 17:00
- woensdag, 09:00 – 17:00
- donderdag, 09:00 – 17:00
- vrijdag, 09:00 – 17:00
- zaterdag, 09:00 – 17:00
- zondag, 09:00 – 17:00
Ontdek het onzichtbare leven op Rembrandts De Nachtwacht in ARTIS-Micropia. Bekijk levende micro-organismen naast een levensgrote reproductie van het meesterwerk.
Wat leeft er op De Nachtwacht?
Meer dan je denkt! ARTIS-Micropia en het Rijksmuseum onthullen samen het onzichtbare leven op Rembrandts meesterwerk. Van huidbacteriën tot bodembewoners: in de installatie De Nachtwacht Leeft zijn de eerste opgekweekte microben te zien, naast een levensgrote reproductie van het beroemde schilderij.
Het verborgen leven onthuld
Microben zijn overal — in de bodem, in water, op je huid en dus ook op een zorgvuldig bewaard schilderij. Laboranten van ARTIS-Micropia en restauratoren van het Rijksmuseum nemen gedurende zes maanden op circa zestig plekken monsters van De Nachtwacht. Deze worden in het laboratorium opgekweekt tot zichtbare kolonies, zodat het onzichtbare leven op het schilderij letterlijk zichtbaar wordt.
Verrassende vondsten
De eerste resultaten onthullen een bijzonder gezelschap:
- Huidbacteriën die ons beschermen tegen ziekteverwekkers
- Bacteriën afkomstig uit de bodem
- Microbacterium saccharophilum – een bacteriesoort die voor het eerst werd aangetroffen bij een Japanse suikerraffinaderij
Maar hoe zijn deze microben op De Nachtwacht terechtgekomen? Via iemands huid, stof uit de omgeving of een heel andere route? De vondsten roepen nieuwe vragen op over de onzichtbare geschiedenis van het schilderij.
Operatie Nachtwacht
De Nachtwacht is Rembrandts bekendste schilderij en bijna 400 jaar oud. In 2019 startte het Rijksmuseum met Operatie Nachtwacht: het grootste onderzoeks- en restauratieproject van dit meesterwerk ooit. In samenwerking met ARTIS-Micropia wordt nu ook het onzichtbare leven op het doek onderzocht — waar kunst, wetenschap en het allerkleinste leven samenkomen.
De tentoonstelling groeit verder
De komende maanden worden er nieuwe monsters genomen en steeds meer microben geïdentificeerd. Nieuwe vondsten krijgen een plek in de installatie, waardoor het onzichtbare gezelschap op De Nachtwacht blijft groeien. Bezoek ARTIS-Micropia en kom het zelf ontdekken!